Sự Thức Tỉnh Từ Dòng Chảy Xã Hội
Trước đây, cuộc sống của tôi xoay quanh công việc , xoay quanh việc bận rộn suy nghĩ về tương lai, về người đàn ông lý tưởng tôi muốn kết hôn sau này, về cuộc sống hiện tại và những gì tôi đang cố gắng nắm giữ. Tôi đã từng sống như một chiếc hộp kín, chỉ quan tâm đến những gì diễn ra bên trong không gian riêng của mình. Các sự kiện xã hội lớn lao dường như không có ảnh hưởng gì tới tôi.
Thế rồi, vào tháng 12 năm 2024, khi tôi bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các sự kiện diễn ra xung quanh, tôi chợt nhận ra sự kết nối đáng sợ giữa những câu chuyện cá nhân và những vấn đề của xã hội. Tin tức đầu tiên tôi nhìn thấy là “hành trình truy bắt ‘trùm’ lừa đảo đầu tư tài chính” hay “bất ngờ về học vấn của ‘siêu lừa’”.
Tôi sững lại, không chỉ vì những con số thiệt hại, mà vì sự kết nối với câu chuyện lừa đảo của chính mình. Tôi chợt nhận ra: con người tài năng nhưng lại thừa lòng tham và thiếu đạo đức nghề nghiệp thì tương lai thật nguy hiểm. Sự nguy hiểm đó không chỉ giới hạn trong gia đình hay những người xung quanh, mà còn lan rộng ra xã hội.
Có lẽ thời gian sống của tôi chưa đủ dài, kinh nghiệm sống cũng chưa đủ nhiều. Nhưng qua vài tháng khủng hoảng, tôi nhận ra một quy luật không thể chối cãi: Con người, với sự ham muốn của bản thân và một kế hoạch hành động kiên trì bền bỉ, sẽ có thể đạt được bất cứ thứ gì họ mong muốn.
Bạn có nhớ câu nói trong cuốn sách “Nhà giả kim” của tác giả Paulo Coelho: “Khi bạn khao khát một điều gì đó, cả vũ trụ sẽ hợp lực giúp bạn đạt được điều đó” không? Đó chính là luật hấp dẫn mà chúng ta vẫn thường nghe nói tới.
Nhưng tôi cũng bàng hoàng nhận ra rằng, quy luật này không thể tự vận hành một mình, mà nó luôn đi kèm với quy luật nhân quả: gieo nhân gì sẽ gặt quả đó.
Khi sự khao khát vật chất đó vượt quá giới hạn, có nguy cơ gây hại cho nhiều người, thì sau cùng, hậu quả phải gánh chịu thật khôn lường. Khi ta chìm đắm trong sự ham muốn để rồi vô tình bắt đầu quay bánh xe số phận, nghĩa là số phận đã được định đoạt. Vấn đề còn lại chỉ là thời gian. Thời gian càng dài, kết quả sẽ càng nghiêm trọng.
Có ai tự hỏi, làm thế nào để thoát khỏi vòng xoáy của ham muốn trước khi quá muộn?
Chính lúc còn tỉnh táo, khi chưa bị chìm đắm vào trong những ham muốn và ràng buộc vật chất, tôi bắt đầu xây dựng nguyên tắc cho cuộc sống và công việc. Đó chính là những đường biên giới, kim chỉ nam để kéo tôi lại, để tôi biết rằng khi nào nên bước đi, khi nào cần dừng lại. Nó giúp tôi tránh khỏi việc mải miết, kiên trì bước đi cho đến một ngày sự hối hận trở thành muộn màng.
Tôi tâm niệm: “Cần có tài năng mới có thể tạo ra hiệu quả và cần có đạo đức mới có thể tạo ra hiệu quả bền vững”.
I. Nguyên tắc 1: Sống và Làm việc theo Pháp luật
Nguyên tắc đầu tiên và cơ bản nhất mà tôi luôn tự nhủ với bản thân mình hàng ngày là sống và làm việc theo pháp luật.
Đọc tới đây có lẽ nhiều bạn sẽ cho rằng đây là điều đương nhiên phải làm của mỗi công dân, nghe có vẻ sách vở, giáo điều như một tiết học giáo dục công dân.
Tôi không có ý định nói lý do chúng ta nên làm điều này. Tôi chỉ muốn đơn thuần chia sẻ quan điểm và những kinh nghiệm cá nhân sau một thời gian làm việc tại các vị trí liên quan đến văn bản pháp luật và ứng dụng chúng vào thực tiễn.
Mỗi con người khi được sinh ra đã có nghĩa vụ sống và làm việc theo pháp luật. Điều này thực sự đúng, nhưng sau thời gian làm việc ở vị trí liên quan đến quy định và luật pháp, tôi mới thấy việc duy trì tinh thần sống và làm việc theo pháp luật từng ngày từng giờ không hề dễ dàng.
Trong cuộc sống hàng ngày, ta phải trải qua rất nhiều thăng trầm, phải đối mặt với nhiều tình huống khiến ta cảm thấy hoang mang. “Hoang mang” là câu cửa miệng của chúng tôi khi phải đối mặt với những sự việc không biết phải tiến thoái ra sao. Đôi khi để đơn giản mọi thứ, ta lựa chọn gật đầu cho qua thay vì sự đấu tranh cần nhiều thời gian và năng lượng. Cảm giác nghĩ tới đấu tranh thôi đã muốn gục ngã. Đó là cảm giác mà tôi phải đối mặt khi tôi còn giữ vị trí công việc của mình.
Có lẽ bạn sẽ thắc mắc công việc của tôi là gì? Tôi là một chuyên viên tuân thủ quy định thương mại quốc tế. Tôi được tuyển dụng để đảm bảo các hoạt động xuất nhập khẩu quốc tế của doanh nghiệp phù hợp với các thông lệ và quy định của nước sở tại và quốc tế.
Nói cách khác, tôi chính là người gác cửa cho công ty. Tôi chính là gã soi an ninh khó chịu, đôi khi gây khó dễ tại các sân bay, kiểm tra xem hàng hóa trong hành lý xách tay của khách hàng là gì. Trong mọi doanh nghiệp, luôn có sự xung đột lợi ích giữa các phòng ban: phòng kinh doanh luôn đặt mục đích lợi ích lên hàng đầu, trong khi đó, phòng tuân thủ thương mại của chúng tôi lại là gã soi an ninh khó ưa kia.
Ngay từ trên ghế giảng đường, chúng tôi đã được học nguyên lý: “Rủi ro càng lớn thì lợi nhuận càng cao”. Đồng nghĩa với đó, những hoạt động kinh doanh rủi ro cao thường đem lại lợi nhuận lớn.
Cuộc xung đột giữa lợi ích và phẩm giá luôn là cuộc tranh đấu dài kỳ không có hồi kết. Mà phần thắng nghiêng về ai thì lại phụ thuộc vào tầm nhìn chiến lược và sứ mệnh của các nhà quản lý cấp cao.
Đôi khi tôi nghĩ rằng cuộc sống hay công việc chính là một trò chơi , ở đó có một cấp số nhân các sự lựa chọn, mỗi một lựa chọn kéo theo rất nhiều những lựa chọn khác. Bản thân tôi lại không phải là một người giỏi chơi trò chơi này.
Do đó, tôi lựa chọn cho mình cách dễ dàng nhất: chọn một lựa chọn đúng đầu tiên. Khi đã có lựa chọn đúng đắn ban đầu, các lựa chọn tiếp theo dù thế nào thì tôi chỉ cần bám theo con đường đó, và nó sẽ dẫn tới kết quả mà tôi mong muốn, nhưng quan trọng là có tính chất bền vững.
Đôi khi trong những sự lựa chọn đó, con đường tuân thủ pháp luật là con đường dài nhất , khiến những con người chạy theo nó đôi khi cảm thấy kiệt sức vì sự theo đuổi không có hồi kết. Vì suy cho cùng, pháp luật cũng là do con người tạo ra.
Nhưng tôi tin rằng, trên con đường này, dù không thành công, tôi cũng sẽ cho mình nhiều bài học quý giá, và quan trọng hơn cả: sự bình thản trong nội tâm. Thay vì lo lắng bồn chồn, tôi có thể ăn ngon ngủ yên, tận hưởng cuộc sống cùng gia đình.
Sự cứng nhắc của pháp luật và quy trình luôn là kẻ ngáng đường cho sự linh hoạt cần phải có của kinh doanh. Nó luôn là hai mặt đối lập nhưng lại không thể sống thiếu nhau. Chúng giống như hai quả cân để giữ thăng bằng, cũng là hai mái chèo hai bên để lèo lái con thuyền đi đúng hướng.
Đó là cách nói văn hoa ở tầm vĩ mô. Còn ở mức độ vi mô, trong công việc hàng ngày, đó là các cuộc tranh luận , đôi khi nhẹ nhàng, đôi khi nảy lửa, khiến người trong cuộc như chúng tôi có những lúc kiệt sức và tự hỏi bản thân mình rằng mình đang cống hiến vì điều gì. Những giá trị mà chúng tôi mang lại luôn là những giá trị nằm bên dưới những thành tích kinh doanh trong các báo cáo hàng tháng, hàng quý.
Có ai trong các bạn nhìn thấy giá trị nằm bên dưới các con số đó không?
II. Nguyên tắc 2 và Lựa chọn Phẩm giá
Nguyên tắc làm việc số 2 của tôi là: công khai, rõ ràng và minh bạch.
Cách đây 7 năm, khi bắt đầu công việc mới, tôi đã từng bị nhận xét là cách làm việc của mình quá cứng nhắc. Câu nói đó đã làm tôi đau lòng, nhưng tôi vẫn kiên định với những gì mình cần và nên làm.
Nhưng một năm trước, khi bắt đầu một môi trường mới, tôi đã trải qua một sự việc nghiêm trọng: lần đầu tiên tôi bị quấy rối nơi công sở.
Tôi đã từng rất tin tưởng vào công việc mình làm, những giá trị mình mang lại. Nhưng đó là lần đầu tiên tôi nghi ngờ về bản thân mình và giá trị công việc. Điều đau đớn nhất là những người quấy rối tôi lại là những người mà tôi đang cố gắng làm việc vì lợi ích của họ.
Điều đó dấy lên trong tôi một câu hỏi lớn, như một vết cứa sâu: Tại sao tôi phải làm công việc này, tại sao tôi phải cố gắng xây dựng thành quả cho những người làm tổn thương tôi?.
Tôi bị mất động lực làm việc trong vài tháng. Tâm trạng lo lắng và hoảng loạn đã gây ảnh hưởng rất nhiều tới công việc và cuộc sống hàng ngày. Thời gian đó tôi không ăn uống. Cây cối quanh nhà tôi từng chăm sóc kỹ lưỡng cũng không muốn chăm sóc nữa.
Lần đầu tiên, tôi cảm thấy cuộc đời mình đen tối như vậy , vắt kiệt sức khoẻ của mình hàng ngày mà không biết vì mục đích gì. Lúc đó, tôi đã ước rằng mình có một gia đình, có con cái để khi về nhà nhìn vào ánh mắt ngây thơ của chúng, tôi có động lực để tiếp tục. Nhưng không may, tôi chỉ có một mình.
May thay, một buổi sáng thức dậy trong tâm trạng uể oải, nhìn mình trong gương, tôi nhận ra tình trạng nghiêm trọng của bản thân. Gương mặt phờ phạc, ánh mắt vô hồn, sự lạc quan và tình yêu công việc trước đây đã biến mất. Cây cối ngoài ban công đã khát khô vì lâu ngày không được tưới nước.
Tôi quyết định phải hành động để giải phóng chính mình khỏi sự đau khổ mệt mỏi này. Tôi tìm tới bác sỹ tâm lý để biết tình trạng của mình. Thật may mắn, tôi chỉ đang ở tình trạng mất động lực làm việc, chưa bước vào giai đoạn trầm cảm.
Tôi đã tự tìm tới các liệu pháp để giúp đỡ bản thân mình, một phần vì tình trạng không quá nghiêm trọng, một phần là để tiết kiệm chi phí cho những việc cần thiết hơn. Quan trọng hơn cả là tôi đã quyết định nghỉ việc. Tôi cần một khoảng thời gian nghỉ ngơi, cắt đứt nguồn gốc gây căng thẳng, để suy nghĩ mình muốn làm gì cho phân nửa cuộc đời còn lại.
Khi đó, tôi còn có một sự lựa chọn khác dễ thở hơn: nương theo, nhập hội với những người đã quấy rối mình. Như vậy, công việc của tôi sẽ trở nên dễ dàng. Nhưng điều đó lại vi phạm nguyên tắc làm việc của chính tôi.
Nguyên tắc của tôi luôn đặt sự tuân thủ, khách quan, minh bạch và rõ ràng lên hàng đầu. Tất cả thông tin đều phải được báo cáo và chia sẻ. Sếp tôi là người Hồng Kông, và vị trí của tôi là làm việc theo vùng châu Á Thái Bình Dương (APJ). Sự khác biệt về văn hoá và tư duy làm việc giữa Việt Nam và khu vực, cộng thêm những vấn đề phát sinh từ những người tiền nhiệm đã gần như bóp nghẹt tôi.
Những người quấy rối muốn lôi kéo tôi về phe của họ, còn sếp tôi yêu cầu toàn bộ thông tin đều phải được chia sẻ.
Đến đây, có lẽ bạn sẽ cho rằng tôi thật là hèn nhát và cứng nhắc. Đáng ra tôi nên tiếp tục làm việc tới cùng để chứng minh năng lực của mình. Tôi cũng đã từng nghĩ như vậy. Tôi đã tự hỏi: mình có nên linh hoạt hơn một chút không? Tôi hoàn toàn có khả năng linh hoạt vì sếp tôi tin tưởng tôi. Chỉ là, điều đó không đúng với những tiêu chí mà tôi đặt ra cho công việc.
Tôi đã tự hỏi mình có nên đánh đổi phẩm giá công việc và niềm tin vì tiền , sau đó nỗ lực làm việc để những người quấy rối đó thấy giá trị của tôi. Nhưng sau tất cả rồi sẽ ra sao? Có lẽ tôi sẽ sống mãi trong sự đấu tranh nội tâm cho những năm tháng về sau. Sự dừng lại lúc này là liều thuốc chữa lành mà tôi có thể dành cho chính mình.
Tôi lựa chọn phẩm giá, tuân theo những nguyên tắc mà tôi đặt ra dù phải trả giá đắt. Tôi đã rất nhiều lần tự hỏi mình rằng: mình có hối hận vì quyết định đó không?. Từ bỏ một công việc thu nhập tốt, vị trí mà bao nhiêu năm phấn đấu mới có được. Và câu trả lời tôi nhận được là “không hối hận”. Tôi không giỏi trò chơi chiến lược, do đó, tuân thủ nguyên tắc của bản thân mình là kim chỉ nam cho tôi tự mình bước tiếp.
Nếu bạn ở tình huống như tôi, dù bạn có lựa chọn tiếp tục hay dừng lại, đừng vì một lý do gì đó vi phạm nguyên tắc do chính mình đặt ra. Đó sẽ là bước khởi đầu cho một hệ quả trong tương lai mà ngay lúc đó, bạn cũng không tưởng tượng được sẽ nghiêm trọng ra sao.
III. Lựa chọn Cuộc sống Vui vẻ
Ba mươi lăm tuổi. Trước đây, tôi chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ già đi, nhưng giờ đây, mái tóc đen lại xuất hiện lốm đốm những sợi bạc. Sự lo lắng về tuổi tác đã từng làm tôi mất ngủ trong một thời gian. Càng lớn tuổi, tôi càng sợ mình không thể kết hôn được nữa , sợ rằng mình sẽ sống cô đơn suốt phần đời còn lại.
Nỗi sợ này đã hối thúc tôi có lúc điên cuồng đi tìm một nửa của mình, và đôi khi dẫn tới những mối tình chớp nhoáng, kết thúc trong sự đau đớn kéo dài. Và rồi hiện thực không có gì thay đổi, tôi vẫn vậy, với sự đau khổ.
Và rồi một ngày, tôi chợt nhận ra rằng: vẫn là cuộc sống cô đơn đó, nhưng sống trong đau khổ hay quên đi quá khứ và sống vui vẻ là sự lựa chọn của chính mình.
Do đó, tôi lựa chọn sống vui vẻ, và tôi bắt đầu học cách sống vui vẻ.
Đọc tới đây bạn có thấy điều đó giống lý thuyết của những cuốn sách sống tích cực không? Chính xác, đó là lý thuyết tôi học được trong sách. Nhưng chúng ta chỉ có thể thấu hiểu sâu sắc khi chính mình trải qua những khoảnh khắc đó. Cảm giác đó chỉ bạn mới nhận ra và gọi tên. Có lẽ ai khi già đi cũng sẽ trải qua những vấn đề như nhau , nhưng cảm nhận của mỗi người về cùng một sự việc lại khác nhau. Mỗi người sử dụng một kiểu ngôn ngữ để gọi tên cảm giác ấy.
Vậy làm như thế nào để ta có thể quên đi nỗi đau và học cách sống vui vẻ?
Việc quên đi nỗi đau không hề dễ dàng. Cảm giác đó sẽ luôn tồn tại trong não bạn , và nó có thể trở lại bất cứ lúc nào, ngay cả khi bạn đang chơi, làm việc, nghe nhạc, hay đang ăn tối cùng gia đình. Cảm giác đau khổ đó có thể quay trở lại ngay cả khi chúng ta đang vui vẻ nhất.
Để có thể quên đi nỗi đau, tôi đã thử thực hiện ba cách khi chúng bắt đầu quay trở lại.
Cách thứ nhất: Chống lại cảm giác ấy, không ngừng suy nghĩ về việc đuổi nó đi. Tôi tự nhủ: “Đừng quấy rầy ta nữa, hãy đi đi”. Tôi đã từng làm vậy hàng giờ liền và dường như cảm thấy mình đau khổ hơn. Như thể rằng, càng chống lại thì cảm giác càng mạnh mẽ.
Cách thứ hai: Tưởng tượng mình dang đôi tay ra ôm cảm giác đó vào lòng, coi nó như một phần con người mình bằng một thái độ bao dung. Thật kỳ diệu, khi làm vậy, cảm giác đó sẽ biến mất rất nhanh.
Cách thứ ba: Tìm một thứ gì đó để thay thế cảm giác đó, như xem một bộ phim trong một không gian thật đẹp, có ánh nến, một ly rượu vang nhâm nhi cùng một miếng bánh. Tuy nhiên, khi bộ phim kết thúc, cảm giác cô đơn, trống trải đó lại tiếp tục ùa về, thậm chí còn mạnh mẽ hơn cả trước đó.
Và tôi nhận ra rằng, học cách chấp nhận theo cách thứ hai mang lại hiệu quả nhất. Tuy nhiên, việc thực hiện cách thứ hai thường xuyên thật không dễ dàng. Khi một nỗi buồn ập tới, tôi luôn có phản xạ tự nhiên theo cách thứ nhất hoặc cách thứ ba. Điều đó ban đầu làm tôi cảm thấy thoải mái, nhưng chỉ là sự tạm bợ. Chỉ khi nhận ra mình cần phải thay đổi phương pháp thì tôi mới nhớ tới và bắt đầu thực hiện cách thứ hai.
Khi việc lựa chọn cuộc sống vui vẻ có chút hiệu quả, suy nghĩ của tôi tự nhiên theo hướng tích cực hơn. Tôi vẫn soi gương hàng ngày , vẫn để ý xem có sợi tóc trắng nào mới mọc lên không. Tuy nhiên, bây giờ thay vì bực tức nhổ sợi tóc trắng đó đi, tôi kiên trì dùng kéo cắt ngắn từng sợi. Dù sao tôi vẫn thích một mái tóc đen mềm mại.
Tôi không còn mất ngủ vì những sợi tóc trắng nữa. Tôi tập cách xem đó là một điều tự nhiên: con người có sinh ra, có lớn lên, có trưởng thành rồi sẽ phải già đi và biến mất. Đó là một quy luật vô thường của tự nhiên: Sinh – lão – bệnh tử.
Khi tôi học cách ôm vào lòng những thứ xảy ra với mình và xem đó là một điều tự nhiên, tôi đã không còn tốn thời gian và năng lượng để chống lại nó nữa. Tôi cảm thấy thoải mái và bắt đầu thực hiện những điều tôi muốn làm cho phần còn lại của cuộc sống này.
IV. Xây dựng Mục tiêu và Kiên trì tới Cùng
Tôi đã từng muốn tập chơi một loại nhạc cụ gì đó. Tôi đã thử tập Guitar, Ukulele nhưng đều bỏ ngang vì không đủ kiên trì và sự tập trung. Lúc đó, tôi còn bận lo lắng tới việc kiếm tiền, làm sao kiếm được thật nhiều tiền.
Và bây giờ tôi nghĩ rằng, nếu không thực hiện mong muốn của mình thì có lẽ không bao giờ tôi có thể thực hiện được. Tôi bắt đầu tập chơi Violin.
Tôi cũng đã từng muốn viết một quyển sách cho riêng mình, nhưng ngay khi viết được vài chữ tôi lại bỏ ngang. Sợ rằng mình viết không hay, sợ không có ai đọc, sợ mình không có năng khiếu, sợ rằng mình sẽ tốn thời gian vô ích.
Nhưng tôi lại vừa đọc được một câu nói rằng: “Nếu bạn chờ mọi thứ hoàn hảo để bắt đầu thì bạn sẽ không bao giờ bắt đầu”. Và nếu tôi không bắt đầu vào lúc này, có lẽ tôi không bao giờ bắt đầu trong tương lai.
Vậy là tôi quyết định thực hiện nó với bất cứ lý do nào. Tôi sẽ vừa viết, vừa học cách để chỉnh sửa cho nó tốt hơn. Cuốn sách đầu tiên có thể không tốt , nhưng cuốn thứ hai, thứ ba và nhiều thứ nữa chắc chắn sẽ tốt hơn. Nhưng nếu không có sự bắt đầu, sẽ không bao giờ có những điều tốt phía sau đó.
Gần đây tôi rất ấn tượng về một câu chuyện mà tác giả John GoGo sử dụng để kết thúc mỗi chương của cuốn sách “Sử dụng thời gian hiệu quả. Bí quyết làm đúng việc vào đúng thời điểm”. Câu chuyện này giúp tôi hiểu rõ hơn về giá trị của sự kiên trì và tầm quan trọng của tư duy:
“Bạn trẻ tuổi, thông minh, có chí lớn. Bạn khao khát sự nổi tiếng, giàu có và quyền lực. Bạn thổ lộ những bức xúc này: Quả táo nổi tiếng đó vì sao không rơi xuống đầu bạn? Con sò lớn chứa ‘viên ngọc quý’ đó sao lại có ở Palawan, mà không phải eo biển mà bạn thường tới bơi? Napoleon có thể gặp được Josephine, mà người anh hùng tài cao như bạn lại thường không được ai coi trọng?
Thế là tôi giúp bạn đạt mục đích của mình, trước hết tôi hái xuống cho bạn một quả táo, kết quả là, bạn đã ăn nó.
Tôi quyết định thay đổi cách thức, khi bạn dạo chơi trên phố, tôi ngấm ngầm thả xuống chân bạn viên kim cương Carrinan lớn nhất, nó làm vướng chân bạn khiến bạn bị ngã. Tuy nhiên, sau khi đứng dậy, bạn giận dữ vô cùng đã đá nó xuống cống.
Cuối cùng tôi quyết định cho bạn làm Napoleon, có điều đối xử bạn giống với ông ấy: trước hết bắt bạn vào nhà tù, tước cấp bậc tướng quân, đuổi khỏi quân đội, sau đó vứt bạn xuống bờ sông Sena khi trong người bạn không có lấy một đồng. Chính vào lúc tôi giục Josephine nhanh chóng đánh xe ngựa tới bờ sông thì đăng xa vọng lại một tiếng “ùm”, bạn nhảy sông tự vẫn.
Hừm, cái mà bạn bỏ lỡ có phải chỉ đều là cơ hội?”
Câu chuyện này giúp tôi nhìn nhận lại: sau một thời gian rơi vào khủng hoảng, tôi dành thời gian tìm hiểu bản thân mình một cách kỹ lưỡng thay vì chỉ để ý đến những biểu hiện bên ngoài.
Có một loại khủng hoảng được gọi tên là khủng hoảng hiện sinh , nơi mà chúng ta sẽ đặt câu hỏi cho việc chúng ta sinh ra để làm gì, mục đích sống của chúng ta là gì? Thật may mắn, các cuộc khủng hoảng công việc, hiện sinh, hôn nhân đến với tôi cùng một thời điểm , nhấn tôi chìm xuống, khiến tôi đủ đau khổ để nhận ra rằng mình đang có vấn đề và cần tìm cách thoát ra thay vì cứ mải miết bơi về phía trước.
Tôi dành thời gian đọc sách, đi bộ, học thiền, tập yoga. Thời gian đầu nghỉ việc, nhu cầu giao tiếp với thế giới bên ngoài khá lớn , khiến tôi luôn tìm cách nói chuyện, chia sẻ, than vãn với bạn bè và đồng nghiệp cũ. Thời gian đó, tôi vẫn chưa thực sự đi vào bên trong để xem mình muốn làm gì , vẫn chỉ đang sống ở trên bề mặt.
Nhưng đến khi tham dự khoá thiền Vipassana 10 ngày cùng với việc kiên trì tập thiền hàng ngày , tôi mới thực sự cảm thấy mình bắt đầu sống với con người thật của mình. Tôi không còn chỉ trích, không còn kêu ca, không còn phàn nàn về cuộc sống. Nhu cầu giao tiếp và nói chuyện cũng hầu như không còn. Tôi bắt đầu tập học cách xây dựng các mục tiêu cho cuộc sống của mình và tự nhủ cần kiên trì đến cùng với mỗi mục tiêu.
Có một người bạn nói với tôi rằng, đọc sách nhưng không thể ứng dụng những điều trong sách vào thực tế làm cho việc đọc sách trở nên vô bổ. Riêng tôi cho rằng, việc không thể ứng dụng toàn bộ những điều trong sách nói là một điều tự nhiên. Vì đó là tri thức của người khác, chúng ta cần thời gian để trải nghiệm những điều đó. Tác giả mất nhiều năm mới đúc kết kinh nghiệm, sao ta có thể lĩnh hội ngay lập tức? Có những điều khi trải nghiệm qua rồi ta mới thấy được giá trị.
Tôi rất thích một đoạn trong cuốn sách của John Gogo: “Có tư duy thế nào thì sẽ có hành động như vậy, có hành động như thế nào thì sẽ hình thành thói quen như vậy, có thói quen thế nào thì sẽ có tính cách như vậy, mà có tính cách như thế nào lại quyết định cuộc đời. Cũng chính là nói, cuộc đời mỗi người chúng ta khác nhau kì thực là vì chúng ta có cách suy nghĩ khác nhau”.
Vài tháng cho phép mình nghỉ ngơi giúp tôi có thời gian tìm hiểu về giá trị cuộc sống, năng lượng sống, thói quen, sức khoẻ và cách sử dụng thời gian hiệu quả. Tôi hiểu rằng thời gian và sức khoẻ là hai thứ quý giá nhất và cũng là thứ có hạn nhất. Một ngày chỉ có 24 giờ, không ai có hơn hoặc kém. Chỉ những người có sức khoẻ tốt hơn, sống lâu hơn thì mới có được nhiều thời gian hơn cho cuộc đời này. Do đó, tôi bắt đầu học cách chăm sóc sức khoẻ và tìm cách sử dụng thời gian hiệu quả hơn.
Vậy giờ tôi muốn làm gì và làm như thế nào?
Tôi đang trong trạng thái mông lung, không biết mình đóng vai trò gì trong cuộc đời này. Tôi bắt đầu đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: Tôi muốn làm gì?.
Tôi có một vài sự lựa chọn: tiếp tục công việc đã làm trước đây, trở thành một huấn luyện viên yoga toàn thời gian, trở thành một người viết sách, sáng tạo nội dung…
Tôi đã đọc được một câu thế này: “Khi chúng ta gặp phải một số sự việc mà bản thân cho là không tốt thì chúng ta sẽ nảy sinh cảm nhận không tốt… Nhưng sự việc bản thân lại không phân chia tốt xấu, chính bạn đã định nghĩa cho nó, chính bạn đã lựa chọn tốt hoặc xấu”.
Sau đó, tôi tự hỏi: Có phải tôi đã gán mác cho công việc tuân thủ quy định là không có ý nghĩa không?. Có phải chính tôi đã đặt ra lựa chọn không ý nghĩa cho công việc này?.
Nếu tôi thay đổi quan điểm, hay điểm quan sát, không vào những người đã quấy rối tôi mà vào chính công việc đó thì sao? Ngoài mức thu nhập ổn định thì còn những giá trị gì để tôi nên tiếp tục cống hiến khả năng của mình?
Tôi bắt đầu tìm hiểu thêm và thấy rằng công việc này phổ biến ở các quốc gia phát triển, tuy nhiên ở Việt Nam, nhu cầu và tính chất thể chế đã tạo nên quan điểm không tích cực. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, công việc của tôi buộc phải phát triển theo để có thể phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Vậy là những gì tôi đã trải qua trước đây chỉ là tạm thời, tương lai phát triển còn ở phía trước.
Công việc có tương lai phát triển, vậy tôi có cảm giác hứng thú khi làm công việc này không? Có phải vì tôi không dám bước ra khỏi vùng an toàn, không dám bỏ lại công việc quen thuộc 12 năm nên cố chấp níu giữ mà quay lại điểm xuất phát hay không?
Có lẽ bạn sẽ nói tôi rằng, sao phải nghĩ nhiều thế , muốn làm thì cứ làm thôi, thời gian suy nghĩ đó thì cứ làm đi có phải tốt hơn không?
Tôi là một người có thói quen trì hoãn. Có khi chỉ là việc rửa bát bình thường, tôi có thói quen đun nước sôi để tráng bát trước khi để lên giá. Nhưng có những buổi tối, tôi để đó và không làm những công việc còn lại, tự nhủ sáng mai sẽ làm. Việc đó lặp đi lặp lại vài lần. Rồi một ngày tôi chợt nhận ra rằng, nếu để tới sáng hôm sau có nghĩa là mình phải đun nước, chờ nước sôi một lần nữa. Thời gian và công sức lại tăng thêm. Chi bằng làm luôn và kết thúc luôn ngày hôm nay.
Cũng giống như công việc tuân thủ kia, nếu tôi để một thời gian nữa, tôi cần thêm một khoảng thời gian để hâm nóng bản thân. Khi bắt đầu đối diện với chính mình, tôi phải thú tội rằng, tôi thực sự có chút cố chấp, không thể buông bỏ , cố chấp không muốn bỏ đi 12 năm kinh nghiệm trong một lĩnh vực đã đầu tư nhiều tâm sức vào đó.
Trong 12 năm đi làm, tôi đã gặt hái được một số thành tựu nhất định trong công việc. Đó không phải là những thành tựu lớn, nhưng có ý nghĩa. Tôi cảm thấy sự tồn tại của mình có ích khi xây dựng được một điều gì đó cho người khác.
Người sếp thứ 2 đã từng nói với tôi rằng: “Công việc này khó khăn nhưng có ý nghĩa. Mọi người không thích bạn vì bạn đang làm điều đúng đắn. Hãy kiên trì đi tiếp”. Tôi tin tưởng điều chị nói cũng như chị đã tin tưởng tôi.
Mỗi khi đứng trước một sự lựa chọn khó khăn, tôi đều gọi lại cho mình một câu nói rằng: “Nếu có lựa chọn nói hay không thì đừng nói, nhưng nếu có lựa chọn làm hay không thì hãy làm”.
Vì vậy, tôi quyết định làm.
Một lần bước xuống nhân gian, tôi lựa chọn cuộc sống rực rỡ. Tôi lựa chọn tuân thủ nguyên tắc, chấp nhận vô thường, và kiên trì với những mục tiêu chữa lành của chính mình.
Leave a comment